IN MEMORIAM

Specijano izdanie
na Makedonsko-avstraliski nedelnik   »»»














 

VOVEDNIK

Toshe veruvashe vo Makedonija, sega nam ni e redot

Vtornik, 16 oktomvri 2007. Aerodrom vo Viena. Zanesen, zjapam po izlozite na svetskite modni kreatori, koga odednash go slushnav zvonenjeto na mobilniot. Glasot od drugata strana beshe na sestra mi. Me prasha: "Kako si?", no so sebe noseshe nekoja mnogu losha vest. Ja znam kako dishe, edna majka ne' rodila. Vo del od sekundata si pomisliv deka neshto im se sluchilo na nashite roditeli. Ne e normalno so kolkava brzina reagira mozokot i misli na najloshoto. Namesto odogovor vrativ so prashanje: "Shto se sluchilo?"
Ne mozheshe vednash da mi odgovori i tie 2-3 sekundi mi se vidoa kako vechnost. I togash samo kratko: "Zagina Toshe!" Odednash, go izgubiv tloto pod nozete, ne mozhev usta da otvoram, dodeka taa mi objasnuvashe shto se sluchilo.
Tagata vo drushtvo na bolka teshko se opishuva, migovite shto doagjaa bea isprepleteni so stotici prashanja na koi nemav nikakov odgovor. Sletav na aerodromot Aleksandar Veliki vo Skopje, a licata na vrabotenite zboruvaa sami po sebe - Makedonija beshe obvitkana vo crnilo. Vo specijalnoto izdanie na AMN (petok, 19 oktomvri) na najdobar mozhen nachin se obidovme da vi ja doblizhime atmosferata od Makedonija vo tie prvi dva dena bez Toshe Proeski.
Sega, koga ne e povekje megju nas, ni ostanuva da go sledime negoviot pat i da ne gi zaboravime negovite poraki - "Te sakam Makedonijo", "Vi ja davam dushata, mi ja davate i Vie mene..." Slushajkji gi negovite pesni, Toshe sekogash kje zhivee vo nas, toj ne mozhe da umre, ednostavno mozhe da ischezne koga kje go nema i posledniot Makedonec od planetava, koga kje prestane da se slusha negovata pesna...
Za frazite od tipot - "Umre nadezhta za Makedonija", "Nema Gospod" ili "Zgreshil Gospod"..., kaj mene nema mesto. Mozham samo da mu zaviduvam shto pred mene kje uzhiva vo duetot Pavaroti-Proeski. Vo seta ovaa taga, treba da se raduvame shto nashiot angel na zemjata, sega od Bozhjite pateki kje bdee nad Makedonija. Od makedonskata dzvezda na neboto, nitu edna nema da bide posjajna.

* * *

Nablizhuva 28 oktomvri, denot za koj se zakazhani protestite vo Kanbera. Sekojdnevno dobivav imeili i telefonski povici so raznorazni - zoshto sega?, koj gi organizira?... Pred dve nedeli napishav deka e docna za prashanja i odgovori, barem toa e moeto mislenje. Sega e moment site da se upatime kon avstraliskata metropola i da pomogneme da ne se soberat samo stotina lica, shto bi pretstavuvalo golem neuspeh ne samo za organizatorite, tuku i za site nas kako zaednica. Razmislete, shto mozheme da zagubime dokolku site se pojavime vo Kanbera? Nishto, i onaka sme sega-zasega FIROM vo nivni ochi. So dobar odziv kje se fatat za glava i sakale ili ne, barem glasno kje razmisluvaat shto da pravat. Vo sprotivno, dokolku dojdat samo stotina lugje, vo dogledno vreme kje zaboravime na brishenje na FIROM i na Grcite kje im dademe municija za nova ofanziva deka "grupa Skopjani ja bara cela Makedonija". Toa bi trebalo da ni bide dodaten motiv site da se upatime na vikend vo Kanbera.

* * *

Taman si pomisliv kolku sum srekjen shto ne sum vo Avstralija site shest nedeli dodeka trae predizbornata treska, koga na vienskiot aerodrom edno crnomuresto momche od Gana me prasha: "Koj kje pobedi na izborite vo Avstralija?" Ne ochekuvav deka vo Avstrija treba da zboruvam za izborite vo Avstralija i bezvolno samo promrmorev - "Ne znam, kje vidime". A toj, kako od top: "Kje pobedi Rad". "Zoshto si tolku siguren", mu velam. "Ekonomijata nikogash ne bila podobra, nevrabotenosta e najniska vo istorijata, nema da bide taka lesno za Rad ", objasnuvam jas.
"Znam", mi veli, "ama narodot saka promeni, dosta im e od Hauard." Pomuabetivme malku vreme. Mi kazha deka e chlen na Islamskoto dvizhenje za Evropa i budno gi sledi rabotite vo Avstralija, SAD i Britanija. Nivnoto zdruzhenie saka Hauard i Bush da zaminat od politichkata scena po sekoja cena i tie veruvaat deka na slednite izbori vremeto na Hauard kje zavrshi.
Lugjeto nadvor od Avstralija i ne se taka neinformirani kako shto zamisluvav jas. Na prviot chekor se uveriv deka toa shto se sluchuva vo Avstralija e svetski interes, ne samo lokalen. Interesot e mozhebi svetski, no koga ke dojde 24 noemvri, lokalnite interesi kje reshat koj kje ja predvodi Avstralija vo slednite tri godini. Kje beshe ubavo barem eden od dvajcata lideri otvoreno da kazheshe - "Kje go priznaeme ustavnoto ime na Republika Makedonija". Kje si obezbedeshe stotina iljadi glasovi. Ni ostanuva da prichekame shto kje kazhat Demokratite i Zelenite, pa mozhebi kje gi prenasochuvame nashite glasovi kon nivnite tabori.

* * *

Mladite makedonski sportisti dozhivuvaa nevideni maltretiranja od grchka strana minatata nedela, za na krajot da ne izdrzhat i da se vratat predvreme doma. Me interesira dali kje ima odgovornost za chovekot koj donel odluka da go prodolzhat patot, otkako pri vlezot vo Grcija bile omalovazhuvani i naterani da gi vadat oznakite Makedonija. I pokraj siot sram, nekoj reshil da go prodolzhat patot. Sigurno ochekuval orden od grchka strana, no bil iznenaden koga namesto medal, dobil nov stap.

Vash,
Ljupcho Stankovski

NOV POLITICHKI SUBJEKT

Promovirana e Partijata na slobodni demokrati

Poraneshniot sobraniski spiker Ljupcho Jordanovski kje bide pretsedatel na Partijata na slobodni demokrati shto beshe promovirana vo nedelata po ednogodishni podgotovki i po otcepuvanjeto na grupa nezadovolni od SDSM. Jordanovski najavi deka partijata kje raboti chesno i odgovorno. "Cela decenija edni isti ne' uchea, ni zboruvaa i ne' sovetuvaa. Dodeka ni gi prenesuvaa sopstvenite stavovi shto bea prethodno usoglaseni po razni kabineti, beskompromisno ja igraa ulogata na chuvari na strogo dozirani vistini. Nasha edinstvena hipoteka neka bide priznanieto deka tolku vreme sme veruvale vo pogreshni lugje ili sme gi tolerirale nivnite nedela", reche Jordanovski. Od SDSM vo novata partija premina samo pratenikot Kire Geshtakovski. Vo idnina toj kje dejstvuva kako nezavisen pratenik. Vlado Buchkovski i Esad Rahikj ne dojdoa na osnovachkoto sobranie. Iako se najavuvaa kako inicijatori na novata partija, Buchkovski ostanuva vo SDSM, a Rahikj e nezavisen pratenik. Vo Partijata na slobodni demokrati frakcionerstvoto e dozvoleno. (Vreme)

STRANSKI INVESTICII

Makedonija - posledna vo regionot

Makedonija e na poslednoto mesto vo regionot spored obemot na stranski direktni investicii vo periodot 2004-2006 godina, pokazha Svetskiot investiciski izveshtaj na Konferencija na Obedinetite nacii za trgovija i razvoj UNKTAD za 2007 godina. Za tri godini vo Makedonija se vlozheni samo 608 milioni amerikanski dolari. Na prvoto mesto vo regionot e Romanija, kade shto strancite vlozhile 24,4 milijardi amerikanski dolari. Golem del od stranskiot kapital zavrshil vo Bugarija - 12,5 milijardi dolari, i vo Hrvatska - 6,6 milijardi dolari. Povekje stranski investicii otkolku vo Makedonija vlegle i vo Albanija, vo Srbija i vo Bosna i Hercegovina. Makedonskite kompanii investirale vo stranstvo samo chetiri milioni evra. (Spored Dnevnik)

ZAVRNA PRVIOT SNEG

Zapadna Makedonija pod bela pokrivka

Vo nedelata zhitelite na Kichevo se razbudija vo snezhen ambient. Snegot shto zavrna vo ranite utrinski chasovi se zadrzha vo gradot samo nekolku chasovi, no na padinite na planinite Krushino i Ilinica se zadrzhuva i ponatamu. Ova e edno od najranite zavrnuvanja na sneg vo Kichevskata Kotlina, zashto najchesto snegot zavrnuval po verskiot praznik Petkovden, odnosno po 27 oktomvri. Vo Gostivar vrnezhite formiraa snezhna pokrivka so visochina od pet santimetri, no snegot brgu se istopi, isto kako i vo mavrovskiot region, iako vo nokjta megju sabotata i nedelata kaj Mavrovo za teshkite tovarni vozila soobrakjajot beshe zabranet. Za vreme na vikendot sneg zavrna i vo Debar, no ne sozdade nekoi pogolemi problemi vo odvivanjeto na patniot sobrakjaj. Meteorolozite najavuvaat snezhni vrnezhi i vo narednite denovi, so ogled na temperaturite okolu nulata koi se idealni za sneg. (MIA)

Gradot Skopje kje otvori kancelarija vo Brisel

Gradot kje otvora svoja kancelarija vo Brisel, preku koja kje konkurira vo fondovite na Evropskata unija za dobivanje parichna pomosh za realizacija na proektite za razvoj na Skopje. Gradonachalnikot Trifun Kostovski izjavi deka najverojatno ushte vo sledniot mesec na sednica na Sovetot na Gradot kje ja promovira idejata za otvoranje kancelarija vo Brisel i deka e mozhno vekje od januari da se prati pretstavnik na Skopje. Toj reche deka so otvoranjeto na vakva kancelarija kje se olesni postapkata za konkuriranje pred EU-fondovite i deka dobivkata od taa kancelarija za Skopje kje bide mnogukratna. Kostovski ja promoviral idejata minatiot mesec vo glavniot grad na Estonija Talin, kade shto prisustvuvashe na konferencijata na Unijata na glavnite gradovi vo Evropskata unija. Toj dobil i ponuda od Talin skopskata administracija da ja koristi nivnata kancelarija vo Brisel dodeka otvori svoja. Vakvi kancelarii vo Brisel imaat 150 gradovi od Evropa, megju koi se i Zagreb, Sofija i Belgrad. (Spored Vest)

Vo Makedonija dve iljadi deca se na ulica

Vo Makedonija dve iljadi deca se na ulica, od koi iljada se vo Skopje, a nivniot broj se' povekje se zgolemuva. Pridruzhuvajkji se vo odbelezhuvanjeto na Svetskiot den na borba protiv siromashtijata 17 oktomvri, od Prvata detska ambasada Megjashi velat deka ne smee da se zaboravat decata i potsetuvaat deka vo Makedonija 40 iljadi deca ne se imunizirani, a 10.484 deca ne se prijaveni vo matichnata kniga na rodenite. I minatata godina Megjashi apelirashe deka vo Makedonija 18.000 deca se nadvor od obrazovniot proces i deka tokmu tie mozhe da se najdat na ulica. I pokraj donesuvanjeto na Konvencijata za pravata na decata, vo Evropskata unija od 72 milioni lugje koi zhiveat vo siromashtija pogolem broj se deca. (Utrinski vesnik)