VOVEDNIK

Chekor napred - dva nazad

Ne go ostavaat chovek na raat da si se poraduva. Samo shto stignaa vestite od Njujork za najavata na pretsedavachot na 62. Generalno sobranie Srgjan Kerim koj go pretstavil nashiot pretsedatel kako "Pretsedatelot na Republika Makedonija, gospodinot Branko Crvenkovski", kako i za negoviot govor vo koj pretsedatelot 12 pati upotrebil Republika Makedonija, i na site jasno i glasno im kazhal "Bevme, sme i kje bideme Republika Makedonija!", a Grcite pochnale da penavat od maka i protesti, stigna vestta deka pred makedonskiot parlament za vlakno bila izbegnata oruzhena presmetka megju policijata i "momchinjata na Ali".
Toa donekade i ne me iznenadi tolku mnogu, ama izjavite na "megjunarodnite" me izbezumija. Pa, dobro, majka mu stara, tolku li e teshko da se osudi incidentot (dokolku e toa incident) shto go predizvikaa megju sebe pratenicite od albanskiot politichki blok? Ochigledno e. Teshko e poradi faktot shto nivnite "borci za chovekovi prava" od shuma ni gi donesoa vo parlament, pa kako sega da goltnat deka "nivnite" pratenici so mozokot se se ushte v shuma.

***

Kutrite Grci, ne samo shto izgubija boja vo Njujork, se izgubija tolku mnogu vo borbata da dokazhat deka Makedonija e grchka so pechatenje knigi, gradenje muzei ..., strav mi e deka nakoro tie kje stanat pogolemi Makedonci od nas. Taka se odnesuvaat nasekade, a se im pochnuva "od 1913 navamu". Pred toa, nishto ne gi interesira i ne pishuvaat za toj period. Nema zoshto da gi interesira, pred toa, nemashe Grci vo Makedonija.

***

Minatata sreda mi se javi eden prijatel od Kanada celiot vozbuden i radosten shto negovata Kanada konechno ja prizna Republika Makedonija so nejzinoto ime i prezime, pochna da me prashuva:
- Do kade ste Vie so imeto?
- Tuka sme, mu velam. Ne sme mrdnale od mesto. Chekame nekoi podobri vreminja.
- Do kade ste so crkovnoto prashanje?
- Tuka sme. Ne sme mrdnale od mesto. Chekame nekoi podobri vreminja...
Shto mozhev drugo da mu odgovoram? Dodeka nashite shirum svetot se raduvaa na priznavanjeto na ustavnoto ime od strana na Kanada, vo ponedelnikot, pretstavnicite na nashite crkvi se soochija povtorno vo Vrhovniot sud vo Sidnej. I toa bukvalno se soochija - edni protiv drugi. Toa soochuvanje kje ja chini zaednicata novi desetici iljadi dolari. I taka, do sledniot maj, za koga e zakazhano novo soochuvanje.
Vo tekot na nedelata ima prilika da razgovaram so dvete zavojuvani strani i bev shokiran kolkava omraza vladee megju niv. Ni oddaleku nekoj da spomne pomiruvanje. I ednite i drugite reshenieto go gledaat vo toa "da gi nema". Sredstva ne se izbiraat, se e dozvoleno, kako vo najvalkana vojna. Nema pogolem neprijatel od "tie". Smrznav. Pa, tie drugite sme nie, lugje Bozhji, dokolku veruvate vo Boga se razbira, a ne samo mavtate so negovoto ime.
Minatata godina mi se pojavi iskra nadezh deka rabotite kje mrdnat od mrtva tochka koga delagacija na Makedonskite opshtini zamina vo Bitola na razgovori so vladikata Petar. Se ponadevav deka kade ima dijalog, tamu ima i progres, ama ochigledno i nemalo nekoj dijalog.
Sega, koga vladikata e vo Avstralija, pak si rekov, eve, nova mozhnost za razgovor, za nov obid da se nadminat razlikite, koga toa namesto zborovi - sudovi. Interesno e shto vo ovaa vekje neverojatno valkana igra, cenata ja plakjame site. Nekoj toa ne saka da go vidi ili saka, a tokmu i toa mu e celta - da se iscedime vo megjusebni raspravii i finansisko unishtuvanje.
Zasega mnogu uspeshno uspeva vo toa.

Vash,
Ljupcho Stankovski

SVETSKI DEN NA KONTRACEPCIJATA

Makedoncite ne gi sakaat sredstvata za zashtita

Istrazhuvanjata shto bile napraveni po povod Svetskiot den na kontracepcijata pokazhale deka samo dva otsto od naselenieto vo Makedonija koristi sredstva za kontracepcija, shto e prichina za zgolemeniot broj neplanirani bremenosti. "Neplaniranata bremenost kaj tinejdzherite e del od nashata sekojdnevna praktika. Za prekin na bremenosta kaj maloletni lica vo ovlastena institucija e potrebna soglasnost od roditel. Poradi toa chesto se sluchuva 15-godishno devojche, kriejkji go svojot problem, da se obrati za prekin na bremenosta vo nesoodvetna institucija", veli d-r Adela Stefanija. Nadlezhnite institucii nemaat tochni podatoci za toa kolku abortusi se izveduvaat vo neregistrirani ustanovi. "Se pretpostavuva deka vo Skopje na sekoe ragjanje ima po eden abortus", veli d-r Miroslav Temelkovski, pretsedatel na Zdruzhenieto na privatnite ginekolozi.
Spored oficijalnite podatoci na Republichkiot zavod za zdravstvena zashtita, vo 2005 godina vo Makedonija bile registrirani 6.436 abortusi napraveni vo zdravstvenite ustanovi shto imaat dozvola za toa. Toa znachi deka na sekoi 100 poroduvanja imalo po 28 abortusi. Spored Klinikata za ginekologija i akusherstvo, brojot na abortusite shto se pravat kaj niv vo izminative godini se namaluval, a rastel brojot na abortusi shto se pravat na crno. Abortusite shto se pravat divo najchesto zavrshuvaat so seriozni komplikacii.(Spored Vreme)

SPORED "FAKTI"

Predvremeni izbori po samitot na NATO

Povikuvajkji se na izvori od rakovodstvoto na partijata, dnevniot vesnik na albanski jazik Fakti pishuva deka vladeachkata VMRO-DPMNE kje raspishe predvremeni izbori po samitot na NATO vo april vo Bukuresht. Spored vesnikot, predvremeni izbori kje se raspishat zatoa shto so ova parlamentarno mnozinstvo Nikola Gruevski ne mozhe zabrzano da gi sprovede potrebnite politichki i ekonomski reformi shto se preduslov za integracija vo EU. "Site ispituvanja pokazhuvaat deka imame pogolema poddrshka i popularnost otkolku shto pokazhuva brojot na pratenicite shto momentno gi imame vo Sobranieto. Ako denes se raspishat izbori, VMRO - DPMNE kje dobie postabilno mnozinstvo, a toa kje ja onevozmozhi opozicijata da gi blokira reformite na vladata", veli izvorot. Vlatko Gjorchev od VMRO-DPMNE veli deka sepak prioritet se reformite i programite za integracija vo EU i vo NATO. "Vremeto kje pokazhe dali kje ima potreba od predvremeni izbori", veli toj. (Vreme)

SVETSKI DEN NA SRCETO

Godishno od srce umiraat po 10.000 Makedonci

Od srcevi zaboluvanja vo Makedonija godishno umiraat po povekje od 10.000 lugje. Ova beshe soopshteno na pres-konferencijata po povod Svetskiot den na srceto 30 septemvri. Zgolemeniot broj kardiovaskularni zaboluvanja e rezultat na neizbalansiranata ishrana, pushenjeto, konsumiranjeto alkohol i fizichkata neaktivnost. Za 2007 godina e udvoen budzhetot za programite za prevencija na 600 milioni denari vo odnos na 300 milioni shto bile potrosheni vo 2006 godina i se prezemeni nekolku aktivnosti, vkluchuvajkji ja i akcijata Zdravje za site. Dosega so taa akcija se izvrsheni besplatni preventivni pregledi na nad 27 iljadi lica. Spored direktorot na Klinikata za kardiologija d-r Sashko Kedev, na trendot na zgolemuvanje na ovie bolesti vo Makedonija mozhe da se vlijae najmnogu so educiranje na najmladata populacija za vodenje zdrav nachin na zhiveenje, zdrava ishrana i redovna fizichka aktivnost.

Rusija kje i' vrati na Makedonija dolg od 60,5 milioni amerikanski dolari

"Klirinshkiot dolg na Ruskata Federacija kon Republika Makedonija vo iznos od 60,5 milioni amerikanski dolari kje bide podmiren preku realizacija na proekti, osobeno vo oblasta na gasovodot", izjavi vo nedelata vicepremierot Zoran Stavrevski. Od Moskva stignala potvrda na vladinoto baranje za celosna isplata na dolgot, a ne kako shto bilo parafirano i prifateno od minatata vlada - podmiruvanje na dolgot vo iznos od 48,5 milioni dolari. So ova Makedonija dobiva 12 milioni amerikanski dolari povekje, shto spored Stavrevski e mnogu vazhno, zatoa shto Makedonija kje raspolaga so povekje sredstva za realizicija na proektite so koi kje se zatvora ovoj dolg. Vrz osnova na pregovorite so ruskata strana, kje se realiziraat chetiri do pet proekti vo periodot od slednite dve do tri godini. (MIA)

Izbran e najdobriot orach vo Makedonija

Vasko Jonchikj od Bitola e proglasen za najdobar orach na Makedonija na 48. Drzhaven natprevar na traktoristite shto se odrzha vo Kichevo. Vicepremierot Zhivko Jankuloski, koj im gi dodeli medalite na najdobrite uchesnici vo povekje konkurencii, istakna deka drzhavata 48 godini ja poddrzhuva ovaa manifestacija, a so ogled na masovnoto uchestvo na zemjodelcite i vo ovaa godina se pokazhalo deka taa poddrshka bila opravdana.